Khamis, 12 Januari 2012

bilangan Qiraat

Qiraat Tujuh (sab’ah) mahupun Qiraat Sepuluh (‘asyarah), ianya tetap tidak lari daripada 7 ahruf sebagaimana ia diturunkan. Kesemuanya mutawatir daripada Rasulullah SAW. Ini bermakna, Rasulullah SAW membaca dengan kesemua qiraat ini.

Qiraat 7 dikupas dan dijelaskan oleh Imam al-Syatibi. Imam al-Jazari pula mengupas dan menyusunnya sehingga 10 Qiraat. Tetapi, ini tidaklah bermakna Imam al-Jazari telah melakukan penambahan kepada ilmu ini sehingga menjadi 10. Tetapi berkemungkinan, Imam as-Syatibi pada zamannya hanya sempat mengumpul dan menyusunnya sehingga 7 sahaja.

Setelah itu, pengumpulan dan pengkajian diteruskan oleh Imam al-Jazari sehingga lengkap menjadi 10 Qiraat.Kesemua 10 Qiraat Imam al-Jazari dikenali dengan al-Qiraat al-‘Asyarah al-Kubro. Tetapi jika 7 Qiraat Imam al-Syatibi digabungkan dengan 3 lagi Qiraat Imam al-Jazari maka ia dikenali dengan al-Qiraat al-‘Asyarah al-Soughro.

Hubungan Antara Al-Quran dan Al-Qiraat

Dalam hal ini, terdapat pandangan ulama yang menyatakan bahawa al-quran dan qiraat itu adalah berlainan antara satu sama lain. Sebagaimana penegasan Imam al-Suyuti dalam kitabnya al-itqan Fi Ulum al-Quran menukilkan pendapat Imam al-Zarkasyi daripada kitabnya al-Burhan :

“Al-Quran sebagaimana yang telah disebut adalah wahyu daripada Allah S.W.t yang diturunkan kepada nabi Muhammad S.A.W sebagai penerangan dan mukjizat.”

“Manakala Qiraat ialah perbezaan lafaz-lafaz wahyu yang disebut di dalam huruf-huruf dan cara membacanya seperti takhfif, tasydid da selain keduanya-keduanya. Ia dimestikan dengan talaqqi dan musyafahah kerana qiraat tidahk boleh dihukumkan melainkan dengan pendengaran dan musyafahah.”

Dr Muhammad Salim Muhaisin memberi reaksi yang berbeza dan berpendapat Al-Quran dan al-Qiraat adalah dua hakikat dengan satu makna. Berdasarkan Al-Quran adalah masdar yang seerti dengan Al-Qiraah. Al-Qiraat pula jamak kepada Al-Qiraah. Maka bagi beliau kedua-duanya adalah mempunyai satu makna.

Kesimpulan yang dapat dibuat daripada catatan perbahasan para ulama di mana yang dimaksudkan dengan perselisihan bacaan adalah bukannya melibatkan qiraat secara keseluruhannya tetapi pada noktak-noktah yang tertentu sahaja. Qiraat yang sahih ( mutawatir ) adalah diterima sebagai al-quran dan ini menolak qiraat yang bercanggah dengan qiraat yang sahih seperti qiraat syaz di mana ia tidak dikira al-quran dan haram pula hukum bacaanya.

Jumaat, 30 Disember 2011

Pengertian Qiraat


Pendahuluan

Ilmu pengajian qiraat adalah satu-satunya ilmu yang terpenting bagi mereka yang mempelajari dan membahas kandungan al-Qur’an dan menghafalnya. Al-Qiraat diberi keutamaan kerana ianya secara langsung membahaskan perkara-perkara yang ada kaitan dengan kalamullah. Dengan itu ilmu tersebut kita akan dapat merasai mu’jizat al-Qur’an dari segi huruf dan lafaz yang baik dengan memahami didalam bahasa Arab yang indah. Sehingga tidak boleh ditandingi oleh sasterawan-sasterawan Arab ketika itu dan di masa kini.

Ilmu qiraat merupakan asas-asas yang terlalu penting bagi ulama’ terdahulu di dalam kajian dan penyelidikan mereka untuk memahami al-Quran. Pada masa kini ilmu al-Qur’an dan qiraat sudah mula diminati oleh masyarakat Islam, yang pada mulanya kurang diminati kerana mereka menyangka ianya tidak memberi hasil yang lumayan dan jarang diketengahkan. Mengikut sejarah perkembangan ilmu al-Qur’an dan kemasukan ilmu qiraat ke Malaysia telah berlaku pada awal 70-an. Kemasukan ilmu ini telah dibawa oleh pelajar-pelajar yang pulang dari Mekah al-Mukarramah. Tidak dinafikan bahawa sebelum itu telah wujud ilmu qiraat di Malaysia, tetapi hanya sebilangan kecil sahaja bukan secara meluas. Sehingga sesiapa yang membaca qiraat ketika itu dianggap salah kerana orang ramai tidak ada pendedahan dan motivasi mengenai ilmu qiraat.

Pembangunan dan perkembangan ilmu al-Qur’an dan qiraat pada masa kini telah mendorong pihak kerajaan untuk membuka dan membina pusat-pusat pengajian al-Qur’an dan Maahad Tahfiz al-Qur’an di seluruh Malaysia. Selain itu, kewujudan pusat-pusat pengajian swasta yang tumbuh bagaikan cendawan serta turut menyokong perkembangan ilmu al-Qur’an. Selepas terdirinya Pusat Pengajian al-Qur’an di Pusat Islam Kuala Lumpur, ilmu qiraat mula berkembang di Malaysia. Dengan perkembangan tersebut, telah memberi peluang kepada orang ramai menampilkan diri untuk mengenali dan mempelajari ilmu qiraat ini.

Qiraat Dari Sudut Bahasa

Takrif qiraat dari segi bahasa merangkumi dua pendapat. Pendapat yang pertama ialah qiraat didatangkan dengan maksud bacaan iaitu himpunan huruf dan kalimah-kalimah yang sempurna. Qiraat pada asalnya dari kata terbitan iaitu qaraa (قرأ), qiraah (قراءة) dan qur’anan (قرآنا) atas wazan fu’lan (فعلان) seperti ‘ghufran’, ‘syukran’ dan lain-lain lagi. Perkataan Qiraat itu berbentuk masdar dengan isim maf’ul iaitu maqru’ (dibaca). 

Pendapat yang kedua, qiraat jama’ atau himpunan dari perkataan qiraah (قراءة) ; dari perkataan asal qaraa (قرأ), bagi pendapat salaf pula menjelaskan lafaz qiraah dalam nas al-Quran yang sempurna untuk memberi keterangan tentang kehilangan al-Qura’ (القرّاء). Qiraah dalam bahasa ialah jama’ atau himpunan, setiap sesuatu himpunannya adalah qiraah ; dinamakan al-Qur’an kerana himpunan yang merangkumi ayat-ayat yang berbentuk cerita, perintah, larangan, perjanjian dan sebagainya dalam sebahagian surah-surah di dalam al-Qur’an. 

Menurut Dr. Syi’yan Muhammad Ismail dalam kitabnya Al-Qiraat Ahkamuha wa Masdaruha pula, qiraat adalah jama’ kepada kalimah qaraa (قرأ), iaitu pada asal adalah masdar qa raa (قرأ). pendapat yang lain, qaraa fulan (قرأ) ( baca si fulan), yaqra’u (يقرأ) iaitu dia baca dan qiraah (قراءة) iaitu bacaan. Daripada pengertian-pengertian yang telah disebutkan tadi, dapatlah disimpulkan bahawa qiraat dari segi bahasa membawa maksud ‘bacaan-bacaan’ yang berasal dari kata terbitan qaraa (قرأ), qiraah (قراءة) dan qur’anan (قرآنا).


 Qiraat Dari Sudut Istilah

Takrif qiraat dari segi istilah mempunyai beberapa maksud antaranya ialah menurut Abdul Fattah Al-Qodi dalam penulisannya, Al-Budur Az-Zaahirah. Qiraat ialah ilmu yang membincangkan tentang kalimah-kalimah al-Qur’an dan keadaan kalimah tersebut seperti panjang, pendek dan sebagainya. Bagi pendapat Ustaz Hj. Mohd Nazri Abdullah, qiraat ialah salah satu ilmu dari cabang-cabang ilmu yang ada hubungan dengan al-Qur’an yang sewajarnya diberi perhatian yang serius. Semenjak penurunan wahyu yang merupakan satu-satunya sumber pengambilan qiraat hingga kini yang sentiasa dijaga, dipelajari, disuburkan dan diperkembangkan oleh ulama’ yang silih berganti.

Manakala daripada sumber lain pula, ilmu qiraat merupakan semulia-mulia ilmu kerana mempunyai kaitan yang rapat dengan al-Qur’an dan hukum mempelajarinya adalah fardhu kifayah. Proses pengajian dan pembelajaran ilmu qiraat ini mestilah diambil daripada guru yang sanadnya sampai kepada Rasulullah S.A.W. kerana al-Qur’an dan qiraat merupakan sunnah muttaba’. Menurut Syi’yan Muhammad Ismail dalam Al-Qiraat Ahkamuha wa Masdaruha, qiraat ialah suatu ilmu yang membincangkan tentang kalimah-kalimah al-Qur’an yang khilaf dan keadaan kalimah-kalimah tersebut.

Kesimpulanya Ilmu Qiraat ialah ilmu yang membahaskan bagaimana cara untuk menyebut kalimah-kalimah Al-Quran yang merangkumi hukum izhar, idgham, mad, qasr, tarqiq dan sebagainya. Begitu juga dengan makhraj huruf serta mengenal wajah bacaan Qurra' yang diteruskan kepada perawi.